cheep-site

در قانون مدنی ماده ۱۱۰۷ ایران نیازهای متعارف زن را اینگونه تعریف کردند: مسکن، لباس، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی «نفقه» گفته میشود که باید از سوی مرد تامین شود. اساس موجود در تعیین میزان نفقه نیز این است که این تامین نیازها بر مبنای شئونات خانوادگی زن، عرف و عادت ساکنان هر منطقه و وضع مالی مرد تعیین شود که در صورتی که زن و مرد، توافق در میزان نفقه نداشته باشند، دادگاه میزان آن را مشخص خواهد کرد.

 

اما شأن و شخصیت زن چیست و چطور تعیین می‌شود و اساسا آیا عادلانه است نیازهای اولیه زنان با شأن و جایگاه اجتماعی‌شان محاسبه شود؟ مطلب پیش رو پاسخگوی این سوالات است.

 

در قانون مدنی، همه زنان باید نیازهای اولیهشان تامین شود، به همین علت نفقه ارتباط مستقیم با شأن و منزلت زن ندارد. به عبارت دیگر، اندازه و میزان این نیازها با شأن و جایگاه اجتماعی زنان ارتباط دو سویه دارد. در تعیین میزان نفقه، این موضوع که زن روستایی و بیسواد با زن تحصیلکرده و عضو یک خانواده ثروتمند تفاوت دارد، چون نیاز یک زن بیسواد یا تحصیلات ابتدایی با نیاز یک زن تحصیلکرده، کاملا فرق دارد. به عبارت دیگر، نیاز زنان در هر قشر با هم متفاوت است.

 

شاید این تفاوت، قشربندی برای زنان، در نگاه برخی تبعیض باشد اما در قانون هیچ تفکیکی میان نیازهای زنان از طبقات مختلف اجتماعی وجود ندارد، از لحاظ قانون مدنی تاکید شده است که تمام زنان باید نیازهای اولیهشان تامین شود که میزان این تامین نیاز بستگی به جایگاه و موقعیت اجتماعی زن دارد. این تفکیک یا میزان نفقه اصلا بیعدالتی نیست، بلکه بر اساس منطق پایهریزی شده است.

 

به عنوان مثال، زنی که از سطح و طبقه اجتماعی پایین است، باید خواستهها و نیازهایی که دارد، برگرفته از همان طبقه اجتماعی باشد. زیرا مردی که برای ازدواج این خانم را انتخاب میکند، ملاکها و دلایل ازدواجش به احتمال زیاد همان سطح اجتماعی دختر است.

 

میزان نفقه برای زن در ماده قانون_مدنی، حق خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث خانه، خدمات بهداشتی و درمانی و خادم در صورت احتیاج زن به واسطه عادت در خانه پدری، مرض یا نقصان عنوان شده است. البته تا سال ۱۳۸۱ خدمات بهداشتی و درمانی جزء نفقه زن نبود، اما با مصوبه ۱۹ آبان سال ۸۱ مجلس این مساله هم جزو نفقه قرار گرفت.

 

این نکته را نباید فراموش کرد که اگر خانمی زمان ازدواج سلامت جسمی داشته و پس از مدتی مبتلا به بیماری شود، مرد موظف به تامین مخارج درمانی او است. همچنین اگر زنی در خانه پدری خود خادم داشته و یا اینکه طی زندگی مشترک به بیماری خاصی مانند روماتیسم مبتلا شود،که به واسطه آن به خادم نیاز پیدا کرده باشد، به این ترتیب مرد مکلف به گرفتن خادم برای همسرش است.

 

چنانچه وضعیت زن در مدت زندگی مشترک متحول شود و نیازهای اساسی او تغییر کند مرد مکلف خواهد بود نیازهای ضروری او را متناسب با وضع جدید تامین کند، هرچند این احتیاجات با شأن زوجه در هنگام ازدواج تناسبی نداشته باشد. در واقع با ارتقای موقعیت اجتماعی زن در طول زندگی، قهرا بر تعهدات مالی زوج افزوده خواهد شد.

 

در بحث نفقه، قانونگذار توجهی به توان مالی مرد ندارد، اما مطابق رویههای موجود که در بیشتر محاکم اجرا میشود، تمام کارشناسان حقوقی در هنگام تعیین مبلغ، به توان مالی مرد نیز توجه میکنند، به طوریکه اگر مرد توان مالی خوبی داشته باشد، حتما نفقه بالایی برای زن تعیین میکنند. در عین حال رویهای وجود دارد که بر اساس آن کارشناسان به خاطر مصالح خانواده، اعسار مرد (ناتوانی مالی) را به صورت پنهان در نظر میگیرند و در تعیین میزان نفقه، مراعات مرد فقیر را میکنند.

Print Friendly
توئیتر
فیسبوک
گوگل پلاس
کلوب


با کلیک روی +۱ سایت بشریت را در گوگل حمایت کنید